خانه / اخبار / قانون پشتوانه آموزش و پرورش جهت کاهش ازدواج زودهنگام
aa

قانون پشتوانه آموزش و پرورش جهت کاهش ازدواج زودهنگام

گزارش ویژه گام به گام تا توقف ازدواج کودکان در ایران

سمیره حنایی- رایحه مظفریان
به دلیل اینکه ازدواج کودکان از جمله آسیب های پنهان محسوب می شود و بسیاری از ازدواج هایی که در سنین کودکی صورت می گیرد در سطح کشور ثبت نمی شوند لذا نه در استان هرمزگان و نه در سایر نقاط کشور آمار دقیقی در دسترس نیست اما بین ۲ تا ۵ درصد ازدواج ها، ازدواج هایی هستند که در سنین کودکی بخصوص برای دختران در حال انجام است.
جملات فوق اظهار نظر منصور اخلاقی پور معاون استاندار هرمزگان در امور اجتماعیست. در مصاحبه پیرامون ازدواج کودکان ایشان از عدم دسترسی آماری میزان شیوع ازدواج کودکان صحبت کرده اند در حالی که کمپین گام به گام تا توقف ازدواج کودکان بارها با انتشار ارقام و آمارهای سازمان ثبت احوال از استان هرمزگان، این استان را یکی از استان هایی با آمار بالای ازدواج کودکان معرفی کرده است. اکنون بار دیگر آخرین آمار کشوری (آمار سرشماری نفوس و مسکن ۹۵) از این استان در زیر منتشر خواهد شد. همچنین در ادامه مطلب بخش های دیگری از مصاحبه آورده شده است:

africa
در حالی که آمارهای دقیق از ابعاد گوناگون ازدواج زودهنگام در دسترس می باشد اکثر مسئولین اظهار می دارند که آمار دقیقی در دسترس نیست. در بخشی از این ادعا البته اگر روی سخن به آمارهای ازدواج های غیر ثبتی به معنای صیغه محرمیت باشد می توان پذیرفت که آماری از ازدواج های غیر ثبتی وجود ندارد اما این در حالیست که آمارهای موجود ثبتی از تنوع زیادی برخوردار هستند و سالانه رقمی حدود ۴۱ هزار مورد برای ازدواج های زودهنگام دختران و پسران زیر ۱۴ سال از سوی سازمان ثبت احوال کشوری منتشر می شود و کمپین گام به گام تا توقف ازدواج کودکان در ایران هر ساله و به صورت متناوب آمارها را به صورت اختصاصی منتشر می کند. حال نگاهی بینمدازیم به وضعیت ازدواج زودهنگام و آمارهای سال ۱۳۹۵ تا شاید به گونه ای در دسترس مسئولین این استان نیز قرار گیرد:

۷۴۴ مرد ۱۰ تا ۱۴ سال تا سال ۱۳۹۵ در استان هرمزگان با سواد بوده اند که ازدواج کرده اند و از این رقم ۱۸ نفر هم در سن یاد شده بی سواد بودند و ازدواج کرده اند. تا همین سال هم حدود ۵۶۶ زن ۱۰ تا ۱۴ ساله باسواد ازدواج کرده اند و ۲۶ مورد هم در این سن زن بی سواد متاهل وجود دارد. اما نکته ای که قابل توجه است افزایش آمار ازدواج پسر بچه ها در این سنین نسبت به سالهای گذشته در این استان! عددها نشان می دهد که حدود ۲۰۰ مورد پسران بیش از دختران در این سن ازدواج کرده اند! ۵۱ مورد مرد مطلقه و ۶ مرد بیوه (فوت همسر) ۱۰ تا ۱۴ سال در سرشماری ۱۳۹۵ در این استان ثبت شده است و همچنین ۲۳ مورد زن مطلقه و ۴ زن بیوه ۱۰ تا ۱۴ سال هرمزگانی نیز در این سرشماری گزارش شده است. در حالی که در اکثر موارد نگاه به ازدواج کودکان مقوله ای جنسیت زده و بیشتر معطوف به دختران است آمارها نشان می دهد که شاید بهتر است گاهی از فضاهای فمینیستی فاصله گرفت و برابری را برای مردان نیز خواهان شد. ادامه مصاحبه منصور اخلاقی پور معاون استاندار هرمزگان در امور اجتماعی دلیلی بر این ادعاست اگر چه نکات قابل توجهی نیز در این مصاحبه آمده است:

تاکنون امور اجتماعی استان چه اقداماتی در جهت کاهش این آسیب انجام داده است؟
اقداماتی که انجام شده است بیشتر در بحث اطلاع رسانی است که کار گروه جمعیت را در سطح استان داریم که ستاد عالی جمعیت با حضور استاندار تشکیل می شود که در این جلسات سیاست ها و راهبردهایی که در بحث جمعیت مطرح می شود مانند مطلوبیت جمعیت، کیفیت جمعیت و… مطرح می شود و دستگاهای مربوطه به یک نوعی درگیر می شوند که مانع از شکل گیری رفتارهایی در بحث ازدواج  باشند که ممکن است از لحاظ روانی آسیب زا باشد. اما مشکل موجود یک نوع مشکل عرفی است که در فرهنگ مردم جا دارد و لازم است که تغییراتی در فرهنگ مردم صورت بگیرد و صرفا با نامه و مکاتبه اداری نمی شود این کار را پیگیری کرد چون حتی قانون هم در این رابطه این مجوز را می دهد لذا بهترین روش این است که نگرش مردم را نسبت به رفتارهای پرخطری که می تواند آسیب زا باشد تغییر دهیم.
در بین صحبت هایتان اشاره کردید به ازدواج های ثبت نشده کودکان، چه تلاشهایی و نظارتهایی در این زمینه در استان صورت گرفته است؟
یکی از تلاشها ساز و کارهای قانونی در زمینه ثبت احوال است که سابقا در برخی از نقاط استان وجود نداشت که در دو سال اخیر تحرک بخشی بیشتری داشته است. در این مناطق دفاتر ثبت ازدواج دایر گردیده که ثبت احوال در این مناطق حضور پررنگتری داشته باشد. کار دیگری که در دفتر اجتماعی صورت گرفت تغییر نگرش افراد تاثیرگذار در محیط است مانند ریش سفیدان و معتمدین یا افرادی که در هر منطقه از نفوذ خوبی برخودار هستند. در واقع آنها به عنوان واسط بین ما و مردم عادی جامعه بخصوص در روستاها و شهرستانهای کوچک می توانند سیاست ها و برنامه ها را پیگیری کنند و پیش ببرند.
بارداری های زودهنگام را می توان به عنوان مهمترین عوارض ازدواج های زودهنگام دانست، در این زمینه برای کنترل و کاهش چه اقداماتی صورت گرفته است؟
اگر موضوع ازدواج زودهنگام حل شود، ساماندهی شود و سطح آگاهی مردم ارتقا پیدا کند، زایمان های زود هنگام که عوارض روحی و روانی و جسمی خطرناکی برای زنان کم سن و سال در جامعه ایجاد می کند مثلا منجر به افسردگی و بیماری های خطرناک روحی و جسمی می شود خود به خود حل خواهد شد! ما باید سرچشمه مشکل را پیدا و اصلاح کنیم تا میزان آسیب ها کاهش پیدا کند. زمانی که ازدواج در سن کم انجام می شود بخش بعدی که فرزند آوری است به طبع اتفاق می افتد، وقتی کسی تن به ازدواج با یک دختربچه می دهد بارداری در سن کم هم برایش حل شده است و این را بعنوان یک وظیفه ذاتی برای یک زن می داند. لذا بایستی باید به گونه ای عمل کنیم که نگرش بخشی از جامعه نسبت به این قضیه حل شود.
با توجه به اینکه هم قانون و هم شرع با ازدواج زودهنگام مخالفتی ندارند، به نظر شما چگونه می توان از حمایت شیوخ مذهبی برای کاهش ازدواج زودهنگام بهره برد؟
با افراد تاثیر گذار باید بصورت حضوری جلسات و نشست ها را برگزار کرد و صحبت کرد تا اثرگذاری لازم را شاهد باشیم. مکاتبات تحکم آمیز ما را به هدفمان نزدیک نمی کند. باید اقناع صورت گیرد که این مستلزم صبر و استمرار روند فرهنگسازی است تا بتواند اثربخش باشد و به نتیجه مطلوب برسیم پس نباید ناامید بود بخصوص در بافت هایی که بحث سبقه  مذهبی برخی از رفتارها برجسته تر است. لزوم این پیگیریها را تشدید می کند. یکی از ظرفیت هایی که در این رابطه وجود دارد همین سمن ها هستند چون توانمندی های بیشتری دارند می توانند راحت تر این مطالبات را پیگیری کنند.
با توجه به شرایطی که در حال حاضر هرمزگان دارد، بهترین راه حل برای متوقف کردن ازدواج زودهنگام را چه می دانید؟
ابتدا فرهنگسازی، دوم پوشش تحصیلی بیشتر کودکان؛ چرا که  کودکانی که تن به ازدواج می دهند معمولا کسانی هستند که بخاطر فقر خانواده ترک تحصیل کرده اند یا اینکه پدر و مادر برایشان منع تحصیلی ایجاد کرده اند اگر قانون پشتوانه آموزش و پرورش شود و مانع این شود که والدین بتوانند حق مسلم بچه ها در بحث تحصیل را از آنها سلب کنند بخشی از مشکل حل خواهد شد. بخش دیگری که به زمان بیشتری نیاز دارد بحث فقر اقتصادی خانواده است که ازدواج دختر را به عنوان یکی از راه حل های بهبود وضعیت اقتصادی خانواده می دانند و معمولا از طرف پدر این تمایل وجود دارد که در قبال پول ناچیزی که دریافت می کنند دخترانشان را شوهر می دهند به خصوص که این پول از اتباع بیگانه یا افراد مسن که تمایل به ازدواج مجدد دارند و وضعیت مالی خوبی دارند دریافت می شود.

این مطلب هم بخوانید

ASRH080616-01.2e16d0ba.fill-640x640

بارداری زودهنگام با روان کودکانمان چه می کند؟/ نمونه موردی تجربه یک روان درمانگر

گزارش گام به گام تا توقف ازدواج کودکان در ایران یادداشتی از ن.آذر روان درمانگر ...

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *